Bilgi Mesajı

Bu yazıyı kod içerisinden bulup kolaylıkla değiştirebilirsiniz.

Başka hiçbir yerde bulamayacağınız böyle başka etkiliyici hazır kodlara ulaşmak için Koddostu.com facebook sayfamızı takip edebilirsiniz!

Merhaba!

Bugün Hafta Ortası Kısa Kısa'da yeni

Hayat Ne Garip Bugünlerde...

İyi Günler

×

Loading...
LÜTFEN KULAK VERİN "COVİD" TEHLİKELİDİR


Dünya'da hiçbir milletin kadını, milletini kurtuluşa ve zafere götürmekte, Anadolu kadınından daha fazla çalıştım diyemez.' Mustafa Kemal Atatürk
Acıyla yoğrulan, sabırla bilenen Kadınlar; umudun, yaşamın ve özgürlüğün özüdür. Hiç bir duygu, hiçbir anı, hayatı yaşanabilir kılan bir kadın olmadan tamamlanamaz.

boyabat-deprem

Acı Kayıp
Fatmak Girik Hayatını Kaybetti

Muğla’nın Bodrum ilçesinde yaşayan ve yaklaşık altı ay önce tedavi için İstanbul’a giden Türk sinemasının ünlü yıldızı Fatma Girik bu sabah saatlerinde tedavi gördüğü özel hastanenin yoğun bakım ünitesinde yaşamını yitirdi.

boyabat-deprem

Japonya Kara Teslim 24.00'ten sonra canlı müzik yasaklandı
Japonya'da etkisini sürdüren şiddetli kar yağışı nedeniyle 99 uçuş iptal edildi. Japonya Meteoroloji Ajansı (JMA) 4 yıldan bu yana ilk kez başkent Tokyo için yoğun kar yağışı uyarısı yaptı. "Hassas" kullanımların bulunduğu alanlarda faaliyet gösteren açık ve yarı açık eğlence yerlerinde de 24.00-07.00 saatlerinde canlı müzik yayını yapılması yasaklandı.
















SON YAZILAR :
Loading...



Doğa etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
Doğa etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster

6 Ocak 2022

Şarap Efsaneleri ve Tarihi

Nuh Peygamber, tufandan sonra hayvanları ile Ağrı Dağı
eteklerinde yaşamaya başlar. Karınlarını doyurmak
üzere civarda dolaşan hayvanlardan keçinin, bir gün
olağanüstü neşeli döndüğünü görür. Bu hal günlerce
devam edince Nuh Peygamber keçinin peşinden giderek,
bu durumun yediği bir meyveden kaynaklandığını
keşfeder. Kendisi de bu meyveyi çok beğenir ve hayatı
pespembe gösteren üzüm suyunun müptelası olur.

Nuh Peygamberi mutlu gören şeytan, onun neşesini kıskanarak, alevli nefesi ile asmaları kurutur. Nuh Peygamber üzüntüsünden yataklara düşünce, efsane bu ya, şeytan insafa gelip, bu meyveyi yeniden canlandırması için ne yapması gerektiğini söyler. Eğer meyvenin kökü açılır ve hayvanlardan yedi tanesinin kanı ile sulanırsa, asma canlanacaktır. Aslan, kaplan,
köpek, ayı, horoz, saksağan ve tilkiden oluşan kurbanlar seçilip, üzüm, kanları ile sulanır ve bir yıl sonra bitki tekrar canlanır, yaprak ve meyve vermeye başlar. 
Şarapla sarhoş olan kimsenin davranışları incelendiğinde, bu yedi hayvanın karakterini taşıyan haller görülür. Kah aslan gibi cesur, kah kaplan gibi yırtıcı, ayı gibi kuvvetli, köpek kadar kavgacı, horoz gibi gürültücü, tilki gibi kurnaz, saksağan gibi geveze olurlar.

İran efsaneleri ise üzüm ve şarabın keşfedilmesini başka bir şekilde anlatır: Şarabın ilk defa Pişdadiyan Sülalesi'nin ünlü hükümdarı Cemşit zamanında
üretildiği söylenir. Cemşit bol bol asma diktirerek, meyvelerin halka dağıtılmasını emreder. Mahsul çok olunca, kışa saklamak üzere kaplarda muhafaza edilen üzümler, değişik bir lezzet alır; üstelik şırası da acımtraktır. Bu suyu zehirli sanıp içmezler. Rivayete göre, Cemşit'in en güzel ve gözde cariyesi şiddetli başa ağrısından dolayı canından bezmiştir. Ölüp kurtulmak için bu kaptaki zehirli sudan içip, hayatına son vermek ister. Fakat içtiği zehir, onu öldüreceğine diriltir, üstelik neşe içinde derin bir uykuya dalar. Uyandığında baş ağrısı kalmamış, vücudu ve ruhu dinlenmiştir. Durumu Cemşit'e anlatır ve hükümdarla sevgilisi ömür boyu "Ab-ı Hayat"tan (Hayat Suyu) içip, neşeli ve mutlu yaşarlar.

ŞARAP VE GERÇEK TARİHİ

Şarap veya mey, genellikle üzümün fermente edilmesiyle üretilen alkollü bir içecektir. İçki çoğunlukla %9 ila %15 arası alkol ihtiva etmektedir. Başka meyvelerden de üretilebilen şaraplar o meyvenin adı ile anılmaktadır.
Türkçede yer alan şarap kelimesi, Arapça şrb kökünden gelen ve "her türlü içecek, içki" manasında kullanılmış شراب ( şarāb) sözcüğünden ödünçlemedir. Bu kelime Arapça "içti" anlamındaki شَرَبَ (şaraba) fiilinin faˁāl vezninde türevidir. Herhangi bir Türkî dilde en eski kaydedilmiş kullanımı 1069 yılına tarihlenen Kutadgu Bilig'de yer alır, ancak burada genel içki manasında kullanılmıştır. Şarap manasında ilk kullanım 1303'e tarihlenen Codex Cumanicus eserinde tespit edilmiştir. Aynı kökten maşrapa, meşrep, meşrubat, şerbet (sorbe) ve şurup kelimeleri de evrilmiştir.
Mey, kökensel açıdan Farsça "mayalanmış içki, şarap" manasındaki مى  (may) sözcüğünden alıntıdır ve bu kelime Orta Farsça aynı anlama gelen may sözcüğünden evrilmiştir. Bu kelime Proto Hint-Avrupa dilinde var olduğu düşünülen ve "bal veya baldan yapılan içki" anlamındaki *médʰu biçiminden evrilmiştir. Aynı kökten Grekçe methý ile İngilizce mead kelimeleri türemiştir.
Pek çok Hint-Avrupa dilinde şarabı kastetmek için kullanılan sözcük, bir proto dil olan Proto Hint-Avrupa dilinde yer aldığı varsayılan *win-o- kelimesinden türemiştir. Bu kullanım modern İngilizcede yer alan wine kelimesinin yanı sıra Latince vinum, Grekçe: οἶνος oinos, Hititçe wiyana, Ermenice գինի gini ve Likçe oino gibi diğer çağdaş ve tarihî dillerde de tespit edilmiştir. Güney Kafkas dillerine mensup Gürcücede de ღვინო (Gürcüce telaffuz: [ɣvinɔ]) şekliyle mevcuttur ve bu kelimenin kökeni Proto Güney Kafkasya dilinde yer alan *ɣwino- köküne bağlanmıştır. Bu proto dile genellikle ya Proto Hint-Avrupa dilinden, ya da Proto Ermeniceden (*ɣʷeinyo-) ödünçlenerek girdiği düşünülür,. ancak bazı akademisyenlere göre Proto Kartveli dilinde yerli olarak bulunan ve "bükmek" anlamındaki *ɣun- kökünden evrilmiştir.

Gerçek Tarihi
Şarap üretimi binlerce yıllık bir geçmişe sahiptir. Günümüzde Gürcistan'ın yer aldığı bölge genellikle şarap üretiminin doğum yeri olarak kabul edilir. Bu bölgedeki arkeolojik ve arkeobotanik çalışmaları, üzüm şarabı ve bağcılığın başlangıcına dair kanıtları MÖ 6000–5800 yılları arasına tarihlemiştir. Yavaş bir şekilde yayılmış şarabın Gürcistan'dan sonra ilk Güney Kafkasya'da veya Doğu Anadolu ile Kuzey İran arasındaki bölgelerde üretilmeye başlandığı düşünülmektedir. İran'daki arkeolojik kanıtlar üretimin MÖ 5000'de, Sicilya'da ise MÖ 4000 dolaylarında başladığını ortaya koymaktadır. En eski şaraphane ise günümüzde Ermenistan içerisinde yer alan Areni-1 Mağara Kompleksi'ndeki şaraphane omaktadır.
Çin'de MÖ 7000'ye tarihlenen çömleklerdeki tartarik asit kalıntıları göz önünde bulundurulduğunda bu bölgede şarap üretimine dair Gürcistan'dan daha eski kanıtlar mevcuttur, ancak bu içeceklerde üzüm yerine başka meyvelerin kullanılmış olması olasıdır. Bu içeceğin meyve ve pirincin karıştırılarak üretildiği düşünülmektedir.
Şarap kültürünün batıya yayılmasında Doğu Akdeniz'de yer almış tarihî Fenikelilerin önemli rol oynadığı düşünülmektedir. Fenike şehri Biblos'dan Mısır'daki Eski Krallık'a ve diğer Akdeniz bölgelerine şarap ihraç edilmiştir. MÖ 750'ye tarihlenen ve Robert Ballard'ın keşfetmiş olduğu iki Fenike gemi enkazında, gemilerin taşımış oldukları şaraplar bozulmadan ele geçirilmiştir. Fenikeliler bu şarapları bir zeytinyağı tabakası ile çamdan ve reçineden yapılma bir mühür yardımıyla oksidasyondan korumuştur.
Antik Yunanistan'dan Homeros ve Alkman pek çok kez şaraba atıfta bulunmuşlardır. Antik Romalılar, askerî birliklere şarabın yerel olarak sağlanabilmesi için garnizon şehirlerinin yakınındaki bölgelere şarap bağları ekmiştir. Bu bölgelerden bazıları günümüzdeki en önemli şarap üretim bölgelerini oluşturmaktadır. Romalılar ayrıca boş şarap şişelerinin içerisinde kükürtlü mum yakmanın şarabı taze tuttuğunu ve sirkeleşmesinin önüne geçtiğini keşfetmişlerdir. Ortaçağ Avrupası'nda Katolik Kilisesi şarap üretimini Missa Ayini sırasında kullanıldığı için desteklemiştir. Bu nedenden ötürü Hristiyan keşişler şarap üretimi gerçekleştirmiştir.
İlerleyen dönemlerde dinî amaçlar için kullanılan şarap rafine edilmiş ve tadı geliştirilmiştir. Bu, Fransız şarabı, İtalyan şarabı, Amerika Birleşik Devletleri şarabı, Alman şarabı, Portekiz şarabı, İsveç şarabı, Arjantin şarabı, Şili şarabı ve İspanyol şarabı gibi modern şarapçılık geleneklerinin oluşmasına, bu gelenekler ise coğrafi keşifler sonucunda Yeni Dünya'daki Yeni Dünya şarabı geleneğinin başlamasına yol açmıştır. Yeni Dünya'daki en eski şarapçılık Vikinglerin Vinland Sagalarında geçen Vinland'da gerçekleşmiştir. Daha sonraki dönemlerde ise New Mexico ile Kaliforniya'da üretilmeye başlanan şarap bu bölgelerde köklü bir geçmişe sahiptir.
Türleri ve sınıflandırma
Renklerine göre
Üzüm şarabı, kırmızı (kırmızı şarap), beyaz (beyaz şarap) veya pembe (roze/blush) rengine sahip olabilir. Şaraba rengini veren antosiyanin pigmentleri üzümün kabuğunda yer aldığından ötürü kırmızı şarap üretiminde üzüm, kabukları ile birlikte fermente edilir. Bu nedenden ötürü beyaz şarap yeşil üzümün yanı sıra kabukları ayrılmış kırmızı üzüm şırasından da üretilebilir. Roze, beyaz ve kırmızı şarabın kupajı ile veya üzüm kabuklarının sadece kısa bir süreliğine sıvıda tutulmasıyla elde edilebilir. Üzüm kabuklarının şırada bekletilmesi işlemine maserasyon denir.
Şarabın renklenmesinde tanenler de önemli rol oynar. Bitki, tohum, ağaç kabukları, odun, yaprak ve meyve kabuklarında doğal halde bulunan bir polifenol olan tanen, şaraba ya üzümün kabuğundan, ya da fermente edildiği meşe fıçıdan geçebilir. Tanenlerin yol açtığı burukluk tadına şarap terminolojisinde omurga denir.
Tatlılığına göre
Şarabın tatlılığı, şaraptaki şeker miktarı, göreceli alkol, asit ve tanen seviyesi de dahil olmak üzere çeşitli faktörlerin etkileşimiyle öznel olarak belirlenir. Şekerler ve alkol şarabın tatlılığını artırır; asitler (ekşilik) ve acı tanenler ise tatlılığı azaltır. Bu sınıflandırmaya göre; sek, dömi-sek, yarı-tatlı ve tatlı olmak üzere dört ana grup vardır. Bu şekerler, çoğu zaman fermantasyon sonunda arta kalmış kalan şekerler olmakla birlikte, bazı şarap üreticileri mayalanması bitmiş şaraplara taze üzüm suyu katarak tatlılığını artırmaktadır. Bu ekleme özellikle Alman şaraplarında görülmektedir.

Avrupa Birliği'ne göre şarap tatlılığı
SekDömisekYarı tatlıTatlı
Şeker miktarı≤ 4 g/l≤ 12 g/l≤ 45 g/l45 g/l >
Eğer asitlik uygunsa≤ 9 g/l≤ 18 g/l

Tatlı şarabı, tatlıların yanında içilen özel bir şarap türüdür. Neyin tatlı şarabı olduğuna dair farklı bölgelerde farklı tanımlar bulunmaktadır. Bu tarzda üretilmiş şaraplar, brendi gibi kaynaklardan eklenmiş ekstra alkol ve şekerler içermektedir.

Köpüklü şarap

Bu şaraplar şarabın ikinci kez mayalanması ve bu işlem sırasında ortaya çıkan karbondioksit gazının şişenin içinde kalması sağlanarak üretilir ve bunun sonucunda yüksek miktarda karbondioksit içerirler. Elde edilen şarap mantar ve tel düzeneği sayesinde şişe içinde kalır, ve şişe açıldığında veya patlatıldığında köpük oluşması sağlanır. Köpüklü şaraplar büyük oranda beyaz şaraptan üretilir, ancak genellikle yeşil ve kırmızı üzüm varyatelerinin kupajıyla hazırlanmaktadır.

Bazı ülkelerde köpüklü şaraplar şampanya olarak adlandırılır. Ancak şampanya sadece Fransa'nın Champagne bölgesinde özel şartlar altında üretilen bir köpüklü şarap çeşididir. Champagne ismi uluslararası anlaşmalarla korunmaktadır. İtalyan Prosecco ile Alman Sekt, diğer popüler köpüklü şarap türleridir.

Diğer

Üzüm dışı diğer meyvelerden imal edilen şaraplara meyve şarabı adı verilir ve pek çok meyveden şarap üretilebilir. Fakat dünyada şarapların büyük bir kısmı üzümden üretilmektedir. Meyve içermeyen, bal şarabı gibi baldan üretilen şarap çeşitleri de bulunmaktadır.

Şarap olarak adlandırılan, ancak hammadesi şeker içermeyen ürünler olan içkilerde vardır. Bu içkiler arasında pirinç şarabı, sake ve arpa şarabı yer almaktadır. Arpa şarabı, arpanın maltlanması ile üretildiğinden ötürü tanım gereği bira ile daha yakındır. Pirinç şarabında ise nişasta mikroorganizmaların yardımıyla şekere dönüştürülmekte, fermentasyon sonucunda oluşan sıvı ise damıtılmaktadır.

Üretim (Şarapçılık)

Şarap yapmak için önce üzümler bağlarından toplanır, ardından ezilir sonra, maya (üzümde doğal olarak bulunur) üzüm suyundaki şeker ile birleşir ve aşamalı olarak bu şekeri tüketerek alkole dönüşür. Maya aynı zamanda havada buharlaşan karbondioksiti üretir. Mayanın işlemi tamamlandığında üzüm suyu şaraba dönüşür.

Cabernet Sauvignon, Merlot, Pinot Noir, Şiraz/Syrah, Zinfandel, Nebbiolo, Sangiovese, Tempranillo, Aglianico, Gamay, Grenache, Kuntra, Karalahna ve Barbera başlıca kırmızı üzüm türleridir. Chardonnay, Riesling, Sauvignon Blanc, Pinot Gris/Pinot Grigio, Gewürtztraminer, Chenin Blanc, Muscat, Pinot Blanc, Sémillon, Trebbiano, Vasilaki ve Viogner ise başlıca beyaz üzüm türleridir.

Şarabın diğer kullanım yerleri

Din

Hristiyanlıkta Kudas Ayininde hiçbir katkı maddesi eklenmeden kullanılır.

Eczacılık

Şarabın sağlığa etkileri

Tıbbi Şarap; içine çeşitli maddelerin çözünmesiyle içmek suretiyle yapılan ilaçtır. Alkol derecesi en az 11 olan kırmızı veya beyaz şaraplar tercih edilir.

Edebiyat

Edebiyatta şarabın konu edildiği şiirlere Hamriyyât adı verilmektedir. Klasik Arap edebiyatının en meşhur hamriyyât şairi Ebû Nuvâs'tır.

Kırmızı rengi dolayısıyla sevgilinin dudağı, âşığın kanlı gözyaşıdır. Kadehi andıran biçimiyle lale, kırmızı rengiyle gül de şaraptır ve tekkelerde saki adındaki şarap dağıtıcı aslında Allah'ın rahmetini dağıtır. Yani şarap, edebiyatta mecaz anlamda kullanılır. Şarabın diğer adı da 'mey' olarak adlandırılır.

Şarap üreten ülkeler

Dünyada 2018 yılı itibarıyla 7,4 milyon hektarlık alanda bağcılık yapılmakta olup 29,2 milyar litre şarap üretilmiştir.


Ülkelere göre şarap üretimi 2018
SıraÜlkeÜretim
(milyar litre)
1İtalya İtalya5,48
2Fransa Fransa4,91
3İspanya İspanya4,44
4Amerika Birleşik Devletleri ABD2,39
5Arjantin Arjantin1,45
6Şili Şili1,29
7Avustralya Avustralya1,29
8Almanya Almanya0,98
9Güney Afrika Cumhuriyeti Güney Afrika0,95
10Çin Çin0,93

Kişi başına yıllık şarap tüketimi (2006):
  1 litreden daha az
  1 ile 7 litre
  7 ile 15 litre
  15 ile 30 litre
  30 litreden daha fazla

Şarap Tadımı
Şarap tadımı, duyulara dayanarak şarapların değerlendirilmesi işlemidir. Sadece tat alma değil, görme, koklama ve ağız duyusuna da hitap eden, profesyonellere olduğu kadar amatörlere de seslenen bir uğraştır. Bu dalda profesyonel olarak çalışanlara 'sommelier' denir. Dilin tat alma hassasiyetini korumak amacıyla, profesyoneller kadar amatörler de aşırı derecede acılı, ekşili ve tuzlu yiyeceklerden kaçınmalıdırlar.
Şarabın tatlılığı, şaraptaki kalan şeker miktarı ile tanen, alkol ve asitlerin ortak değerlendirilmesi ile öznel olarak belirlenir; sek, dömi-sek, yarı-tatlı ve tatlı olmak üzere dört adet ana grup vardır. Tanenler, kırmızı ve roze şaraplara burukluk tadını varen kimyasal maddelerdir, şarabın tadına yarattıkları etki omurga olarak adlandırılır ve şaraplar hafif, orta veya güçlü tanenli olarak sınıflandırılabilirler. Şarabın asitlik seviyesi keskinlik olarak adlandırılır. Soğuk ve bulutlu bölgelerde yetişen üzümler daha asitli şaraplar üretmektedir. Malolaktik fermentasyon şarabın keskinliğini azaltabilir. Keskinlik, düşük, orta veya yüksek olarak betimlenir. Gövde, şarabın alkol miktarını belirtir ve şaraplar hafif, orta ve yoğun gövdeli olarak tanımlanır.
  

20 Aralık 2021

Lima


 
Lima, bir Güney Amerika ülkesi olan Peru'nun başkentidir. Büyük Okyanus kıyısında bir liman olan Callao'dan 12 km içeride Rimac nehri üzerinde kurulmuştur.

Peru'nun siyaset, endüstri ve bilim merkezi olan Lima, krallar'ın şehri olarak tanımlanmıştır. Çünkü bu şehrin kurulacağı yer, Peru'da her yıl 6 Ocak'ta kutlanan Krallar Şenliği sırasında belirlenmiştir.

Yeraltı mezarlarıyla ünlü San Francisco Kilisesi günümüze kalan nadir eserlerden biridir.

Lima özellikle havacılıktaki telsiz iletişiminde kullanılan "NATO Alfabesi" kapsamında "L" harfininin kodudur.

Lima’nın Tarihi

Lima’nın yüzyıllar boyunca afet derecesinde büyük depremlerle, kolonizasyonla, baltalanmış bir tarihi var ama ülke her seferinde de küllerinden yeniden doğmayı başarmış.

Pachacamac kazı alanından elde ettikleri bilgiler, Kristof Kolomb ve diğer İspanyol istilacılarından önce Lima’nın dini bir merkez olduğuna işaret ediyormuş. O dönemde burada kabile kabile Latin Amerika yerlileri yaşıyormuş. Daha sonra hepsi 15. yüzyılda İnka Uygarlığı çatısı altında birleşmişler.
1532’de Francisco Pizarro önderliğindeki kafile “Yeni Dünya”yı keşfediyor. 3 yıl sonra 180 adamla buraya tekrar dönüp fetihe başlıyor. 10 ile 16 milyon nüfuslu Inkaları sadece 180 adamla (detaylarını Peru tarihi yazımızda bulabilirsiniz) yenince, “Ciudad de los Reyes” adını verdiği Lima’ya vali olmuş.

1543’te Lima, Peru Genel Valiliği başkenti ve kraliyet mahkemesinin merkezi olduktan sonra prestij kazanmaya başlamış. Daha sonraki yüz yıl içinde de Amerika Kıtası’nın geri kalanı, Avrupa ve Uzak Doğu ile yaptığı ticaretle git gide gelişmiş.

Gelişimi boyunca korsanların (kimisi devlet destekli, kimisi bildiğiniz korsan) cirit attığı yerlerden biri olmuş. Bu nedenle, şehri Pasifik Okyanusu’ndan gelebilecek tehditlerden korumak için 1684-1687 yıllarında kıyıdan surlarla çevirmişler.

1746 yılında, Surlar ve Callao Limanı şiddetli bir depremde yerle bir olmuş ve şehir büyük zarar görmüş. 18. yüzyıl boyunca şehrin yeniden inşaa süreci devam etmiş. Bu dönemde şehirde birçok Barok kilise ve malikaneler (casonas) yapılmış. İnşaaya sıfırdan başlayan şehir ekonomik gücünü ve açık denizlerde ticaretteki tekel kontrolünü büyük ölçüde kaybetmiş. Buenos Aires gibi rakiplerinden geri kalmış.
 
1800’lerin başında Latin Amerika’da İspanyol yönetimine karşı bağımsızlık savaşı başlıyor. Önce Arjantin, daha sonra Şili ve son olarak 1820’de Peru’ya gelen General José de San Martín önderliğindeki özgürlük orduları Lima’yı denizden kuşatıyor. 1821’de İspanyollar Lima’dan çekilip, dağlara geriliyorlar.

1824’te Peru bağımsızlık kazandıktan sonra Lima, Peru Cumhuriyeti’nin başkenti oluyor. Fakat ekonomik durgunluk ve siyasi kargaşalar kentsel gelişimi baya sekteye uğratmış. Bu düşüş 1850’lerde gübre ihracatı sayesinde kamu ve özel gelirlerin artmasıyla sona ermiş. Şehir çok hızlı gelişmeye başlamış. Bu da nüfusta çok büyük gelir uçurumları yaratmaya başlamış.

1879’da tam Lima belini doğrultmaya başlarken Şili ve Peru arasında Pasifik Savaşı patlak veriyor. 4 sene süren savaş sırasında Lima büyük yıkım ve yağma yaşıyor. Şili birlikleri kütüphaneler ve müzelerdeki değerli kamu mallarını ve zenginlerin özel eşyalarını ülkelerine kaçırıyorlar. Savaş sonrasında şehrin bir kez daha yeniden inşa edilmesi gerekiyor. 1890-1920 yılları arasında yeniden inşaa, şehir planlaması ve büyüme dönemine giriliyor. Şehrin bugünkü planlaması bu dönemden kalma. Şehre yukardan bakınca, matematik defterine benziyor. Paris’ten esinlenerek büyük bulvarlar ve ızgara plan sokaklar yapılıyor.

1940’da bir deprem yine şehri yerle bir etmiş. Ama aldığı göçlerle şehir büyümeye devam etmiş. Özellikle 1980’lerde And Dağları bölgesinde yoğunlaşan terör insanları Lima’ya sığınmaya mecbur bırakmış. Gecekondulaşma başlamış, suç artmış, şehir bir çöküş yaşamış. Hala da sancıları devam ediyor.
1992’de Lima modern tarihinin en karanlık zamanlarını yaşamış. Gerilla haraketi yürüten Peru Komünist Partisi, Sendero Luminoso (Shining Path yada Işıklı Yol) terör örgütü şehirde birçok terör olaylarına, ölümlere ve çatışmalara neden olmuş. O dönemde Peru güvenlik güçleriyle gerillalar arasında yaşanan çatışmalarda 70 bine yakın kişinin öldüğü tahmin ediliyor.
Bugün ise, iyi çalışan, hizmet veren belediyeler, ekonomik kalkınma ve yılların getirdiği küllerinden doğma refleksi sayesinde Lima, birçok alanda hem Peru’nun hem de Güney Amerika Kıtası’nın en önemli metropollerinden biri.

Lima Hakkında Genel Kültür

Lima’ya İsmini Veren Kahin

Etimolojik olarak Lima, eski İspanyolca metinlere göre burada yaşayan yerlilerce Itchyma olarak anılıyormuş. 15. Yüzyıldaki İnka Uygarlığı hakimiyetinden önce burada ünlü bir kahin yaşıyormuş. Ziyaretçilerinin kahine koydukları isim Keçuva dilinde Limaq yani konuşan demekmiş. Daha sonra bu kahinin yeri, bölgeyi fetheden İspanyollar tarafından yıkılıp kiliseye çevrilmiş ama kahinin vesayeti bölgeye ismini vererek yaşamaya devam etmiş.
Bir şehir olarak Lima, 1535’de “Krallar Şehri” olarak kurulmuş. Fakat bu isim fark edeceğiniz gibi pek tutmamış. Eski haritalarda hem Lima hem de Krallar Şehri bir arada kullanılıyormuş. 



 
 
Lima, Chillón, Rímac and Lurín Nehirleri arasında kalan 800 km2 lik çöle kurulmuş. Dağlarla çevrili şehir, Pasifik Okyanusu’nun hemen dibinden yükselen dik falezlerin üzerine kurulu ve denize paralel yamaçlarıyla ünlü.
Lima’da İklim
Gelelim Lima’nın havasına. Buranın ılık ve sıcak arası gidip gelen bir havası var. Tropikal kuşakta ve çöl bir alanda olmasına rağmen Pasifik Okyanusu’ndan gelen soğuk su akımının yarattığı serinlikle biraz olsun rahatlıyor. Sıcaklıklar genelde tüm yıl boyunca ne 14 derecenin altına düşüyor ne de 30 derecenin üstüne çıkıyormuş. İki ana mevsimi var. Biri Aralık-Nisan arası yaz, diğeri de Haziran-Ekim arası kış. Arada kalan aylar da iki ana mevsim arası geçiş ayları. Sabahları bazen sahil tarafı sisli olabiliyor. Yazın gün batımı kırmızı, turuncu, pembe tonlarında çok renkli olduğundan Limalılar bu duruma “cielo de brujas” yani “cadıların gökyüzü” adını takmışlar. Burası dünyada Kahire’den sonra en kuru ikinci başkentmiş.

Lima’nın Nüfusu & Demografisi

Peru nüfusunun %29 ‘u Lima’da yaşıyor. Nüfusunun etnik dağılımı ise çok çeşitli.
Mestizolar yani yerli ırk ve Avrupa ırkının melezi kişiler  : %60
Avrupa kökenli: %15
Asya kökenli: %8 (Tüm Latin Amerika’daki en yoğun Çinli nüfusu buradaymış!)
Yerli ırk: %14
Afrika kökenliler: %3
2014 yılı verilerine göre Lima’nın nüfusu 9,752,000. 
 
Ekonomi

Lima Peru’nun endüstriyel ve finansal merkezi. Tüm Peru’nun Gayri Safi Milli Hasılasının yarısını Lima tek başına sağlıyormuş. Hizmet sektörünün çoğunluğu da burada toplanmış. Lima Güney Amerika Kıtası’ndaki en geniş ihracat ve kargo ağına da sahipmiş. Gelişmiş kargo ağına mı DHL’e mi kabahat bulmak lazım bilmiyorum ama İstanbul’dan bize Lima’ya yollananlar 2 gün geç geldi. Callao Limanı, hem balıkçılık hem de ticaret anlanında Güney Amerika’nın en gelişmişiymiş. Bu limandan en çok ihracatı yapılan ürünler yağ, çelik, çinko, pamuk, gümüş, şeker ve kahveymiş.
Lima’da ciddi bir sosyo-ekonomik anlamda da uçurum var. Nüfusun %82 si aylık 615 USD ve altı maaşla geçiniyormuş.

Mimari

Lima, Avrupa, And Dağları, Asya ve Afrika kültürlerinden fazlaca etkilenmiş. Özellikle sömürgecilik, göçler, ve yerli kültürler burayı çokkültürlü bir merkez haline getirmiş. Tüm bu özellikleriyle Lima’nın şehir merkezi olan tarihi Cercado de Lima bölgesi, 1988 yılında UNESCO tarafından Dünya Kültür Miras Listesi’ne alınmış.  San Francisco Manastırı, Valilik Binası, Lima Katedrali, Santo Domingo Manastırı, Torre Tagle Sarayı bu bölgede koruma altındaki bazı önemli yapılar.
Tüm “Yeni Dünya’nın” en eski üniversitelerinden biri olan ve sömürgeci İspanyol rejimi sırasında kurulmuş 1551 tarihli National University of San Marcos burada bulunuyor.
Lima şehir dokusu açısından değerlendirildiğinde karışık denebilecek bir mimari tarza sahip. İspanyol Sömürgecilik Dönemi, Barok ve Neo-Klasisizm etkilerinin görüldüğü balkonlarıyla meşhur erken sömürgecilik dönemi mimarisinden, Fransız tarzı Neoklasikten Art-Nouveau’ya geçen bağımsızlık sonrası dönem mimarisinden ve 1960’lar modern mimarisinden yapılar var. Elbette 21. yüzyılın gökdelenlerini de unutmamak gerek. Ayrıca Lima’da birçok büyük güzel park da var.
 
 
?



 
Lima’da Mutfak
Lima, İspanyol ve sömürgecilik dönemi kültürlerinin batılı ve oryantal pişirme pratiklerinin karışımından oluşan mutfak kültürüyle “Güney Amerika Kıtası’nın Gastronomi Başkenti” ünvanına da sahip. Son yıllarda uluslararası bilinirliğe sahip restoranların yanı sıra Lima’dan çıkma Peru kahvesi ve çikolatası da isim yapmaya ve ödüller almaya başlamış. 2014 yılında Lima’dan Central 15. sıradan, Astrid & Gaston 18. sıradan mutfak sanatlarının en prestijli sıralaması olan Dünyanın En İyi 50 Restoranı arasına girmiş. 2008’den beri Lima’da gastronomi kültürü her sene Eylül ayında yapılan Latin Amerika’nın en büyük yemek festivali olan “Mistura” ile kutlanıyormuş.
Burada nerede ne yenir için Peru Mutfağı yazımıza göz atabilirsiniz.
Lima’da Şehir hayatı
Şehrin Kuzey ve Güney uçlarında Lima’nın restoranlar, barlar, gece klüpleri ve otellerle dolu plajları yer alıyor. Yaz aylarında buralar dopdolu oluyormuş (biz o halini göremedik). Lima’da klasikten moderne, deneyselden performans odaklıya canlı ve aktif bir tiyatro kültürü var. Müzeler bakımından da Lima, tüm ülkenin en zengini.
Turizm
Bugün Lima, UNESCO koruması altındaki tarihi yerleri, gece hayatı, yerel ve uluslararası gastronomi ağı, müzeleri, geleneksel ve çağdaş festivalleri, sanat galerileri gibi tüm bu özellikleriyle bir turist çekim merkezi.
Lima son yıllarda önemli etkinlikerin de merkezi haline geliyor. 2013’te Lima, 2019 Pan American Games’in düzenleneceği şehir olarak seçilmiş. Ayrıca 2014’te Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Zirvesi’ne ev sahipliği yapmış.
  

1 Ekim 2021

2500 yıllık Hikaye


Bir inek, bir beygir, bir eşek, etrafa dağılıp insanların ne yaptıklarını öğrenmeye ve üç yıl sonra buluşmaya karar verirler... Her biri başka yöne gider.
Aradan üç uzun yıl geçtikten sonra buluşma yerine önce inek ve beygir gelir... İkisi de perişan bir halde, zayıflamış, dişleri dökülmüş, kamburları çıkmış, adeta çökmüştür.
Beygir merakla sorar: "Nedir bu halin inek kardeş?"
İnek acıklı bir şekilde içini çekerek anlatır:
"Sorma beygir kardeş... Bu insanlar çok merhametsiz... Beni durmadan birbirlerine sattılar. Alan sütümü sağdı. Bir inek daha bulup onu yanıma koyarak bizi çifte koştular, aç bıraktılar. Canımı zor kurtardım be kardeş."
Beygir de acı acı başını sallayarak anlatır:
"Ah, sorma... Benim de ağzıma bir demir parçası geçirdiler, ağzımı açamadım. Üzerime bindiler, ses çıkaramadım. Biri indi, öbürü bindi! Binmedikleri zamanlar zincire vurdular. Belim çöküp de onları taşıyamaz bir hale geldiğinde arkama kocaman bir araba bağladılar. Bu sefer birçoğunu yeniden taşımaya başladım. Ben onları taşıdıkça, daha hızlı gitmem için kırbaçladılar. Canımı zor kurtardım inek kardeş."
İnek ve beygir böyle konuşurken uzaktan eşek görünür. Hayli neşelidir. Islık çala çala, taşlara tekme ata ata, hoplaya zıplaya gelir. Mutludur. Üstelik şişmanlamıştır. Tüyleri pırıl pırıl parlamakta, gözlerinin içi gülmektedir. Üzerinde lacivert takımlar vardır.
İnek ile beygir şaşırmış bir şekilde, "Nedir bu halin? Neler oldu? Neden böyle zevkten dört köşesin?" diye sorarlar.
Eşek keyifli bir şekilde anlatır:
"Sizden ayrıldıktan sonra uzakta bir memlekete vardım. Birisi yukarı çıkmış bağırıyor, bağırdıkça insanlar onu alkışlıyordu. Ben de yüksekçe bir yere çıkıp bağırdım. Benim bağırmamı bilirsiniz, yeri göğü inletirim. Sesimi duyan benim yanıma koştu, duyan duymayana haber verdi, etrafım insanla doldu. Onlar geldikçe ben daha çok bağırdım. Haktan, hukuktan, refahtan, adaletten filan bahsettim..."
"Eee, sonra ne oldu?"
"Ne olacak beni başkan seçtiler!"
"Deme yahu.. Yani sen başkan mı oldun?"
"Evet... Bir şey yapmama gerek kalmadı. Ben bağırdıkça onlar ’Seninle gurur duyuyoruz’ diye alkışladılar. Ben de yedim ve bağırdım, yedim ve bağırdım!"
"Pekiii, senin eşek olduğunu anlamadılar mı yahu?"
"Valla, yarısı anladı ama diğer yarısına anlatamadı!

12 Eylül 2021

İnsan Yükseldikçe

 


9 Eylül 2021

Sorgu

 HAYIRLI HAFTALAR

 


Kraliçe Elizabeth, Obama ve Erdogan ölmüşler ve doğruca cehenneme gitmişler.

Bir gün Kraliçe Elizabeth "Ben Britanya'yı çok özledim.

Britanya ile konuşmak istiyorum.Bakayım ne yapıyor herkes " "demiş.Telefonu açmış ve 5 dakika konuşmuş ve sonra da dönüp

-Şeytan borcum ne ? demiş.Şeytan,

-5 milyon dolar,diye cevap vermiş.Kraliçe vakur bir edayla,derhal bir çek yazmış ve geçmiş koltuğuna oturmuş.

Obama ,buna fena içerlemiş ve başlamış bağırmaya;

-Ben de, ben de özledim ABD'yi. Ben de herkes ne yapıyor, bilmek istiyorum,demiş.O da telefona sarılmış ve 2 dak.konuşmuş ve telefonu

kapatmış ve sormuş şeytana;

-Borcum ne kadar?Şeytan

-10 milyon dolar,demiş.Obama çok bozulmuş ama o da bir çek yazmış ve geçmiş sandalyesine oturmuş.

Erdoğan,onları çok kıskanmış, bas bas bağırmaya başlamış.

One minute,One minute,sıra bende,sıra bende!Ben de Türkiye'ye telefon açmak istiyorum.Bakanlarımla,yardımcılarımla ,parlamentodaki herkesle konuşmak

istiyorum,demiş.Türkiye'yi aramış ve yaklaşık 20 dakika konuşmuş,konuşmuş ,konuşmuş

Sonra da Şeytana sormuş

-Benim borcum ne şimdi?Şeytan;

-20 dolar ,demiş.Erdogan şaşırmış;

-Yirmi dolar mı? O kadarcık mı? demiş.Şeytan cevap vermiş;

-Evet.  Eğer bir cehennemden diğerini ararsan, şehiriçi konuşma oluyor.

Türk Misfirperverliği

Misafir misafiri istemez, ev sahibi kimseyi istemez derler ama bu sözün Türk milleti için geçerli olduğunu sanmıyorum. Gelen kişi muhabbetini sevdiğimiz hoşsohbet biriyse değmeyin keyfimize!
image
1- Misafir gelmeden önce dip bucak temizlik yapılmalı
image
Gizlice kapı üstündeki tozları kontrol edeni bile görmüşlüğümüz var sonuçta.
Mübarek teftişe geliyor, ‘misafir çağırabilir’ raporu verecek…
2- Banyoya en şıkır şıkır havlular asılmalı
image
Dantelli, bol süslü havlular ile banyonuzu diskotek kıvamına getirin.
Öyle bir süsleyin ki, “Az pullu olanından yok mu bu havlunun? Elimi mi kuruladım, zımparaladım mı belli değil” desinler, havlunun en yumuşak yerini arasınlar.
3- Evin değerli objelerini koruma altına alın
image
Çocuklu bir aile gelecekse ve siz katil olmak istemiyorsanız, maddi manevi kıymetli eşyalarınızı evin görünmeyen yerlerine kaldırın.
4- Her ayak numarasına uygun terlik bulundurun
image
Evinize bütün ayak numaralarına uygun terlikler alın.
Biliyorsunuz 36’dan 45’e her ayağa uygun terlik icat ettik Türk milleti olarak!
İsveçli bilim adamları duysa araştırıp patentini alır vallahi!
5- Misafirliğin olmazsa olmazı: Çay
image
En az iki demlik çay şart!
Çaysız bir misafir ağırlama düşünülemez bile!
Bardağı boş amca huysuzlanıp ev sahibine ters ters bakabilir.
O yüzden son yudumu yakalayarak “Aman amcacığım çayın bitmiş, neden söylemiyorsun?” cümlesi eşliğinde anında bardağı yenilemelisiniz.
6- İkramı abartmak
image
Arkanızdan “Aman ne cimri! Yiyecek hiçbir şey koymadı önümüze! Bak gördün mü Fehmi!” dedirtmeyin.
Evde yenecek ne varsa, ‘ultra her şey dahil tatil köyü’ hizmetiyle masaya koyun.
Yemeğin yanında tatlı, meyve, kuruyemiş ve her meşrubat çeşidini bulundurun.
7- Unutmayın: Misafiri memnun etmek en asli göreviniz!
image
Özellikle hanım kişiler, size sesleniyorum!
Misafirini memnun etmelisin.
Kara listeye girdin mi yandın; yapacağın en küçük hatayı sağır sultan bile duyar!
8- Son görev: Kahve ikramı
image
Önce, ortamda kendini Albert Einstein sanan kişi şekersiz-şekerli-az şekerli problemini ortadan kaldırmak için sahaya iner.
Garsona sipariş verir gibi kişi ve kahve sayısını hesaplayıp “3 az şekerli, 2 şekerli, 5 sade, toplam 10 kahve. Anladın değil mi canım?” der.
Bozulmayın.
“Çok sağol, ben matematikte sadece üç işlemi biliyorum. Toplama yok bende… Eksi 10 adet kahve yapayım ben size” demeyin.
Bunun yerine, “Kahveyi biz ta Yemen’den getirtiyoruz” havasıyla yarım saatte iki fincan kahve yapabilirsiniz…
9- Misafirinizi konaklaması için ikna etmeye çalışın
image
Asla misafirin gitmesini istiyormuş gibi davranmayın.
Yatıya kalmayı teklif etmek adettendir! İkna çabalarınızı saçmasapan ısrar ve şakalarla uzatın.
“Sabah kahvaltı yaparız, sana yumurtalı bilmemne yaparım” gibi yeni yemek vaatlerinde bulunun.
10- Kapı önü muhabbetini boomerang kıvamında sürekli tekrarlayın
image
Misafirlik bitti, eve gidilecek…
Öyle hemen kalkmak yok!
En az 2 saat önce “Hadi kalkalım anca gideriz” muhabbeti başlar.
Bu yaşıma geldim; “Kalkalım artık” denilip de kalkılan bir misafirlik görmedim.
“Yine gelin, bize gelin, siz de bize gelin” gibi sözler, en az 10 kere kapı önünde tekrarlanmalıdır.

10 Mayıs 2020

böcek




17 Ekim 2011

japan


jhjjjhjhhj
hghvjböb
hjjhvjhb
hbbmb


Türkiye Şehirleri Türkiye Coğrafyası Dünya Şehirleri Dünya Coğrafyası Ülkeler



  • Blog Yazıları


    Email
    KISA KISA

    1
    2
    3
    4
    5
    6
    7
    8


    Folower Button

    Takipçiler

    Company Info | Contact Us | Privacy policy | Term of use | Widget | Advertise with Us | Site map
    Copyright © 2020. merhancag twin . All Rights Reserved.

    Bilgi Mesajı

    Bu yazıyı kod içerisinden bulup kolaylıkla değiştirebilirsiniz.

    Başka hiçbir yerde bulamayacağınız böyle başka etkiliyici hazır kodlara ulaşmak için Koddostu.com facebook sayfamızı takip edebilirsiniz!

    Blogger Gadgets